SSD'si dolan biri Depolama ekranında önce hangi kategoriye bakmalı?

Depolama ekranında ilk bakılacak yer en büyük sayı değil, Uygulamalar kategorisidir. Bunun nedeni şu: o ekranda tek tek öğeye indirilebilen tek kategori budur. Kategori çubukları yalnızca yön gösterir, satırlar suçluyu gösterir. Sıra şöyle olmalı: Uygulamalar kategorisini açıp boyutları büyükten küçüğe okuyun, en büyük satırın gerçekten kullanmadığınız bir şey olup olmadığını belirleyin ve ancak ondan sonra Diğer ile Geçici dosyalar gibi yalnızca toplam veren kategorilere geçin. Silmeye, ekranı okumayı bitirmeden başlanmaz.

Şimdi benimle birlikte ekrana bakın. Ayarlar > Sistem > Depolama'yı açtığınızda üstte ince bir çubuk, altında kategori satırları görürsünüz: Uygulamalar ve özellikler, Geçici dosyalar, Belgeler, Resimler, Diğer. Çubuğun en uzun parçası insanı kendine çağırır ama orada yapılacak bir şey yoktur; orası sadece bir ölçümdür. Geçici dosyalar satırındaki Temizle düğmesi daha da çok çağırır, çünkü insan bir şey yapmış olmak ister. Ben de ilk zamanlar doğrudan oraya gidiyordum. Sonra fark ettim: o ekran bana bir şey sormuyor, bir şey söylüyor. Soruyu soran taraf benim.

Uygulamalar satırı, tek tek öğeye inen tek yer

Uygulamalar ve özellikler satırını açtığınızda karşınıza uygulama uygulama bir döküm çıkar. Bu dökümün yeri sürümden sürüme değişir; bazen doğrudan Depolama sayfasının içinde açılır, bazen Yüklü uygulamalar listesine götürür. Sıralama düğmesi de her sürümde aynı yerde değildir; bazen listenin üstünde bir açılır menü, bazen boyut sütununun başlığıdır. Mantık aynı kalır: en büyük satırı en üste alın ve oradan aşağı doğru okuyun.

Burada iki şeye dikkat ederim. Birincisi, listedeki boyut her uygulama için görünmeyebilir; bazı satırlarda boyut boş kalır. Bunu hata sanmayın, o uygulamanın boyutu bu ekrandan okunamıyor demektir, o kadar. İkincisi ve daha önemlisi: buradaki sayı uygulamanın kendi kurulum boyutudur, sizin o uygulamada biriktirdiğiniz veri değildir. Tarayıcı listede birkaç yüz megabayt görünürken profili, önbelleği, indirdiği her şey Diğer tarafında duruyor olabilir. Yani Uygulamalar'a bakıp işi bitirdiğinizi düşünmeyin. Ama başlamak için doğru yer orasıdır, çünkü adı olan, tek bir öğedir. Kategoriler "nerede" sorusunu yanıtlar; uygulama listesi "kim" sorusunu.

Bir de şunu ekleyeyim: bir satırın büyük olması onun gereksiz olduğu anlamına gelmez. Seksen gigabaytlık bir oyun, siz oynuyorsanız sorun değildir. Sorun, farkında olmadığınız birikimdir.

Diğer bir kategori değil, bir artık kutusu

Diğer satırı genelde listenin en şişkinidir ve adı kategori gibi dursa da değildir: Windows'un tanıdığı klasörlerden birine sokamadığı her şey oraya düşer. Kullanıcı profilinizin içinde Belgeler ya da Resimler gibi bilinen klasörlerin dışında kalan dosyalar buraya girer. Program verilerinin tutulduğu AppData altındaki klasörler tipik örnektir; ProgramData tarafı da öyle.

Diğer'i açabildiğiniz sürümlerde klasör klasör bir döküm görürsünüz, bu dökümün derinliği sürümden sürüme değişir. Açılmadığı sürümlerde ise bu kategori elinizde yalnızca bir toplam olarak kalır ve iş Dosya Gezgini'ne düşer. Her iki durumda da bir tuzağa dikkat: dökümde gördüğünüz bir klasörün içine Dosya Gezgini'nden girdiğinizde bomboş görünebilir. Boş değildir. Korumalı işletim sistemi dosyaları varsayılan olarak gizlidir; Dosya Gezgini'nde Görünüm sekmesine, oradan Göster'e gidip "Korumalı işletim sistemi dosyaları" seçeneğini işaretlediğinizde o klasör birden şişer. Yer kaplayan bir şeyin görünmemesi, yer kaplamadığı anlamına gelmez; sadece gizlendiği anlamına gelir.

Aynı şey kategorilerin toplamı ile sürücüde gerçekten kullanılan alan arasındaki fark için de geçerlidir. Bu iki sayı her zaman tam örtüşmez; sayfa dosyası ve hazırda bekletme dosyası gibi kalemler bu ekranda ayrı bir kategori olarak durmayabilir. Fark kapanmıyorsa yanlış bir şey yapmıyorsunuz. O ekran bir muhasebe defteri değil, bir pusula.

En büyük sayı, en büyük sorun değil

Geçici dosyalar satırına geldiğinizde rakam sizi şaşırtabilir. Ama o rakamın içinde ne olduğu ayrı bir meseledir. Geri Dönüşüm Kutusu bu toplamın içindedir; İndirilenler de öyle. Yani otuz gigabaytlık bir "geçici" sayı görüp rahatça temizlerseniz, silinen şey sizin kendi dosyalarınız olabilir: geçen yıl indirdiğiniz kurulum dosyaları, kapatmaya kıyamadığınız bir klasör, tek kopyası orada duran bir belge. Bunların hiçbiri Windows'un çöpü değil.

Geçici dosyalar satırını açtığınızda alt kalemleri tek tek görürsünüz; geri dönüşüm kutusu, indirilenler, güncelleme artıkları, küçük resim önbelleği gibi başlıklar yan yana durur. Ben silmeden önce şu soruyu sorarım: bu, sistemin ürettiği bir artık mı, yoksa benim oraya koyduğum bir şey mi? Küçük resim önbelleği ve güncelleme artıkları birinci gruba girer. İndirilenler klasörü ile Geri Dönüşüm Kutusu ikinci gruba. İkinci grubu boşaltmak yer açmaz, sadece yer değiştirir; o dosyalar zaten sizin.

Ölçüm bittikten sonra Depolama Algılaması

Depolama ekranını okumayı bitirdiğinizde elinizde bir bilgi olur: hangi kategori gerçekten büyüyor. Depolama Algılaması (Storage Sense) tam da bu bilgiyle anlam kazanan bir ayardır. Zamanlanmış temizliği, hangi kategoriye yönelteceğinizi bilmeden açmak yarım bir iştir.

Depolama sayfasının içinden ulaşabileceğiniz bu ayarda geçici dosyaların ve geri dönüşüm kutusunun ne sıklıkla temizleneceğini seçersiniz. İndirilenler klasörü için ayrı bir seçenek vardır ve varsayılanı genelde dokunmama yönündedir; orayı öyle bırakmanızı öneririm. Bir gün o seçeneği açarsanız, bir daha İndirilenler klasöründeki hiçbir şeye güvenemezsiniz.

Yani sıra şu: önce okuyun, sonra hedefleyin, en son otomatiğe bağlayın. Tersini yapan kişi, neyi kaybettiğini bilmeden yer kazanır.

Silmeden önce son bir tur

Bir uygulamayı kaldırmaya karar verdiyseniz, listede gördüğünüz boyutun tamamını geri kazanmayı beklemeyin. Program gider, arkasında bıraktığı ayar ve veri klasörleri Diğer tarafında kalır. Kazanç gördüğünüzden küçük olabilir; bu bir başarısızlık değil, hesabın bir parçası.

Aynı şekilde bir kategoriyi temizledikten sonra rakamlar anında birebir düşmeyebilir; sayfa bir tarama sonrasında güncellenir, bazen kapatıp açmanız gerekir. Buna takılıp kalmayın. Önemli olan tek şey, hangi satırın gerçekten size ait olduğunu bilmek.

Kendi kuralım şu: Depolama ekranında parmağımı bir şeye götürmeden önce, o şeyin neden orada olduğunu tek bir cümleyle anlatabiliyor olmam gerekiyor. Anlatamıyorsam silme zamanı gelmemiş, bakmaya devam ediyorum demektir. Yer açmak birkaç dakika sürer; yanlış yer açmak, var olmayan bir yedeği aramakla geçen bir akşama mal olur.