WhatsApp yedeği alıyorsun ama mesajlardaki videolar yedeğe girmiyor

WhatsApp'ta yedeklemeyi başlatmak, sohbetlerin tamamını güvenceye almak anlamına gelmiyor; çünkü yedek dediğimiz şey aslında iki ayrı yerde duran iki ayrı parçadan oluşuyor. Yazışmalar Google Drive'a çıkıyor, mesajlara gelen videolar ise telefonun dahili depolamasında kalıyor. Varsayılan ayarda “Videoları dahil et” kapalı geldiği için o videolar Drive'daki kopyaya hiç girmiyor; fabrika ayarlarına dönüldüğünde de telefonla birlikte siliniyorlar. Buna bir de geri yüklemenin bağlı olduğu koşullar ekleniyor: yedeğin bağlı olduğu numaranın SMS ile doğrulanması, geri yükleme ekranının yalnızca ilk kurulumda bir kez çıkması ve şifreli yedek açıksa 64 haneli anahtarın ya da parolanın elde olması.

Telefonu elime alıp üç nokta menüsünden Ayarlar > Sohbetler > Sohbet yedeği yolunu açıyorum. Ekranın üstünde son yedeklemenin tarihi ve saati var, altında yedekleme sıklığı, bir satır aşağıda da küçük bir kutu: “Videoları dahil et”. Kutu boş.

O boş kutunun ne anlama geldiğini en kısa şöyle anlatabiliyorum: “Yedekle”ye bastığımda metinler ve sohbet kayıtları Drive'a gidiyor, videolar yerinde kalıyor. Yedekleme yüzdesi ekranda yükselirken insan “hepsi gitti” diye düşünüyor; oysa gitmeyen kısım tam da en çok yer kaplayan, en çok can yakan kısım.

Kutuyu açmak kotayı değil, süreyi değiştiriyor

Bu ekranda aklıma gelen ilk soru genelde şu oluyor: “Drive'da yerim kalmadı, o yüzden kapalı değil mi?” Hayır. Google hesabındaki 15 GB'lık kota ile WhatsApp sohbet yedeği aynı yerde tutulmuyor; WhatsApp yedeği o kotadan düşmüyor. Yani videoları yedeğin dışında bırakmak için “yer kalmadı” gerekçesi doğru bir gerekçe değil.

Kutuyu işaretlemenin gerçek bedeli başka bir yerde: yedek dosyası büyüdüğü için yükleme uzuyor, Wi-Fi beklemek gerekiyor ve mobil veriyle başlatırsam bu trafik faturaya yansıyor. Kutuyu açmadan alınan yedek hızlı bitiyor ama videoları hiç korumuyor. Ben ikisini birden istemiyorum; sadece hangisini seçtiğimi bilmek istiyorum, o kadar.

Drive'daki sohbet ile telefondaki dosya yığını

Bunu iki ayrı çekmece gibi düşünüyorum. Birinci çekmece Google Drive'da: sohbet kayıtları, mesajlar, hesap ayarları. İkinci çekmece telefonun içinde: gelen fotoğraflar, videolar, ses kayıtları, belgeler.

İkinci çekmecenin yerini görmek için dosya yöneticisini açıp dahili depolamada şu yolu izliyorum: Android > media > com.whatsapp > WhatsApp > Media. İçinde WhatsApp Images, WhatsApp Video, WhatsApp Voice Notes ve WhatsApp Documents klasörleri duruyor. Sohbette indirdiğim her video burada, telefonun hafızasında. Ne hafıza kartında ne Drive'da.

Aynı yolun kardeşi olan Databases klasöründe de msgstore ile başlayan yerel yedek dosyaları duruyor. Cihazdan cihaza isimleri değişebiliyor ama hepsi aynı çekmecede. Sıfırlama geldiğinde ikisi de aynı kaderi paylaşıyor: dahili depolamada oldukları için siliniyorlar. “Telefonda bir kopyası vardı ya” diye düşünmenin karşılığı yok, çünkü o kopya da telefonla birlikte gidiyor.

Bu ayrımı bilmeyen biri için en yanıltıcı an, geri yüklemeden sonra gelen an. Sohbetler geri geliyor, mesaj balonları yerli yerinde, ama videoların olduğu yerde gri bir kutu ya da indirilemeyen bir medya uyarısı kalıyor. Beklemek bir şey değiştirmiyor; o video hiç yüklenmemişti.

Geri yükleme üç şeye bağlı ve üçüne de sıfırlamadan önce karar veriliyor

Yedeği almak bir işlem, onu geri açmak başka bir işlem ve kuralları farklı. Kurallar da sıfırlama anında değil, öncesinde belirleniyor.

Numara

Drive'daki yedek, alındığı anda hangi numara etkinse ona bağlı. Sıfırlamadan sonra kurulumda hangi numarayı SMS ile doğrularsam WhatsApp o numaranın yedeğini arıyor. Yeni hat takıp yeni numarayla doğrulama yaparsam eski numaranın yedeği karşıma çıkmıyor. Dosyanın Drive'da duruyor olması tek başına bir şey ifade etmiyor.

Bunun pratik sonucu şu: numaramı değiştireceksem geri yükleme işini, eski hat hâlâ aktifken ve SMS alabilirken yapmam gerekiyor. Hattı kapattıktan sonra “nasıl olsa Drive'da duruyor” demenin bir karşılığı yok.

An

Geri yükleme ekranı, WhatsApp'ı sıfırdan kurduğumda numarayı doğruladıktan hemen sonra bir kez çıkıyor. Tarih ve boyut yazan bir satır, altında “Geri yükle” ve “Atla”. “Atla”ya basmak refleks hâline gelebiliyor, çünkü o ekran kimi zaman bir reklam gibi görünüyor. Basıldığı anda teklif kayboluyor.

Sonradan telafi etmenin pratik bir yolu yok: uygulamanın içindeki yedek menüsü geri yükleme başlatmıyor, yalnızca yeni bir yedek yüklüyor. O ekranı tekrar görmek için uygulamayı kaldırıp yeniden kurmak gerekiyor. Yani “Atla” dediğimde kaybettiğim şey mesajlar değil, o günkü zaman.

64 haneli anahtar

Uçtan uca şifreli yedek açıksa, sıfırlama sonrası Drive'daki dosya okunabilir hâlde durmuyor. WhatsApp benden anahtarı ya da belirlediğim parolayı istiyor. Anahtar bende yoksa dosya Drive'da duruyor ama içi açılmıyor; WhatsApp anahtarı benim yerime hatırlamıyor, çünkü anahtar bende olacak şekilde tasarlanmış.

Bu yüzden anahtarı kâğıda yazmayı ya da parolayı aklımda tutmayı tercih ediyorum. Ekran görüntüsü almak işe yaramıyor: o görüntü de telefonun içinde duruyor ve sıfırlamayla birlikte gidiyor. Şifreli yedek kapalıysa bu adım tamamen ortadan kalkıyor, ama o zaman da yedeğin içeriği şifresiz duruyor. Hangisini istediğim ayrı bir karar.

Sıfırlamadan önceki akşam ne yapıyorum

Sıralama önemli, çünkü içlerinden bazıları geri alınamıyor.

Önce Sohbet yedeği ekranını açıp “Videoları dahil et” kutusunu işaretliyorum, Wi-Fi'a bağlıyken yedeklemeyi başlatıyorum ve ekranda yazan yedek tarihinin bugün olduğunu görmeden telefonu bırakmıyorum. Eski bir tarih, yedeğin o gün alındığı anlamına geliyor; aradaki mesajlar orada yok.

Sonra kabloyu takıp WhatsApp klasörünü bilgisayara kopyalıyorum, çünkü yedeğe girmeyen şeyler orada. Tamamını kopyalamak birkaç gigabayt tutabiliyor; ben işime yarayan klasörleri seçiyorum ama bu seçimi telefon sıfırlanmadan yapmak zorundayım.

Numaram değişecekse geri yükleme işini eski hattı çıkarmadan planlıyorum. Şifreli yedek açıksa anahtarı telefonun dışına çıkarıyorum.

Son olarak kendime şunu soruyorum: geri yüklerken hangi numarayı doğrulayacağım, o ekranı atlayıp atlamayacağım ve videoların o gün nerede olacağı. “Yedek aldım” cümlesi bu üç sorunun cevabını vermiyor. Verdiği gün zaten yedek almış oluyorum.