Yeni telefona geçişte veri kaybetmeden ilerlemenin yolu var
Yeni telefonu ilk açtığınızda kurulum sihirbazının önünüze koyduğu taşıma seçeneği, geçişin geri kalanını baştan belirler: eski telefon açık, şarjda ve yanınızda dururken sihirbazın veri kopyalama adımı atlanmadan ilerlenir ve iki Android arasında kablo ile aktarım mümkünse o seçilir. Bulut geri yükleme, kabloyla taşınamayan şeyler için değil, kablo hiç kurulamadığında başvurulacak ikinci yoldur. Eski cihaz ise yeni telefondaki her şey tek tek doğrulanana kadar kapanmaz, sıfırlanmaz ve üzerinden hiçbir şey silinmez.
Masanın bir ucuna eskiyi, öbür ucuna yeniyi koyuyorum. Eski telefon şarjda, ekranı açık, kilitli değil; yenisi kutudan yeni çıktı ve hâlâ ılık. Dil, Wi-Fi, Google hesabı derken sihirbaz beni asıl önemli ekrana getiriyor ve ben parmağımı ekrandan çekiyorum. Çünkü o ekranda verilecek karar, sonraki bir haftayı belirliyor.
Kurulum ekranındaki üç yol
Karşımda genelde üç seçenek oluyor: eski bir cihazdan kopyala, bulut yedeğinden geri yükle, ya da atla. Kelimeler markaya ve Android sürümüne göre değişiyor, bazen "Uygulamaları ve verileri kopyala" gibi tek bir başlığın altında toplanıyor, ama altındaki üç yol aynı üç yol.
Kablo ile aktarım. İki telefonu kısa bir USB-C köprüsüyle ya da dönüştürücüyle birbirine bağlıyorum, eski cihazın ekranında kopyalama uygulaması açılıyor. Bazı modellerde kablosuz da mümkün ama kablo daha çok şey taşıyor ve daha az yarıda kalıyor. Kablo; rehberi, çağrı geçmişini, SMS'leri, cihazın kendi hafızasındaki fotoğraf ve videoları — buluta hiç yüklenmemiş olanlar dahil — indirilenler klasörünü, müzik dosyalarını, alarmları, duvar kağıdını, kayıtlı Wi-Fi şifrelerini, cihaz ayarlarının bir kısmını ve yedeği destekleyen uygulamaların verisini alıp götürüyor. Aktarım sırasında eski telefonun ekranı kapanmasın; uykuya geçen bir ekran işlemi ortada kesebiliyor.
Bulut yedeğinden geri yükleme. Burada taşınan şey, yedeğe girmiş olan kadardır. Play Store'da hâlâ duran uygulamalar yeniden kuruluyor, uygulama verisi ise yalnızca yedeklemeyi destekleyen uygulamalarda geliyor. Fotoğraflar sadece Google Fotoğraflar'a yüklenmişse iniyor. SMS ve çağrı kayıtları cihaza ve üreticinin yedekleme şemasına göre bazen geliyor, bazen hiç gelmiyor. Atlamadan önce eski telefonda son yedeğin tarihine bakmakta fayda var: yedek üç hafta önceyse, o üç hafta yok demektir.
Atla. Sonrasında elle giriş yapıp elle kuruyorsunuz. Sorun şu ki o ilk adım kurulum bittiğinde geri gelmiyor. Bazı üreticiler kurulum sonrası için kendi kopyalama aracını sunuyor, ama sihirbazın o ekranına dönmenin tek yolu fabrika ayarları. Bu yüzden ilk dakikada acele etmemek, sonradan bir hafta uğraşmaktan kısa.
Kabloyla geçenler, kabloyla geçmeyenler
WhatsApp bu işin dışında kalan en büyük parça. Kendi yedekleme mekanizmasıyla taşınıyor, kablo onu kurtarmıyor. En sağlam sıra şu: eski telefonda WhatsApp içinde sohbet yedeğini Google Drive'a almak ve yedeklemenin bitmesini beklemek. Medyayı dahil etme seçeneği var ama yedek boyutu büyüdükçe Google tarafındaki sınırlar devreye giriyor; yani eski sohbetlerdeki videoların çoğu yedekte olmaz, yalnızca eski telefonun hafızasında durur. Uçtan uca şifreli yedek kullanıyorsanız o anahtarı ya da şifreyi yanınızda bulundurmanız gerekiyor, yoksa yedek elinizde kalır.
Aynı şey birkaç yerde daha oluyor: bazı oyunların ilerlemesi cihazda tutulur ve kablo onu almaz; DRM korumalı indirilmiş içerik yeni cihazda yeniden indirilmek zorundadır; bazı banka uygulamaları cihazı tanıdığı için yeni telefonda yeniden kayıt ister. Kablo "her şey" değil, "kabloyla taşınabilen her şey" demek. Farkı bilerek ilerlemek, aktarım bittiğinde "eksik mi kaldı" panikini ortadan kaldırıyor.
SIM ve doğrulama kodları
SIM tek bir fiziksel nesne ve onu yeni telefona taktığınız anda eski telefon SMS alamaz hale geliyor. Bu yüzden sırayı bilerek kuruyorum: önce eski telefonda WhatsApp yedeğini bitir, sonra kurulumu ve aktarımı Wi-Fi üzerinden tamamla, en son SIM'i taşı. Numarayı yeni cihazda doğrulayınca WhatsApp yedeği oraya iniyor; SIM'i baştan takarsanız eski telefonda yarım kalan bir doğrulama varsa onu kaybediyorsunuz.
eSIM fiziksel olarak taşınmıyor; operatörden yeni bir eSIM profili, genelde yeni bir QR kod istemek gerekiyor. Bazı operatörler bunu kendi uygulamasından yaptırıyor, bazısı sizi şubeye yönlendiriyor. Bunu kurulum gününe sıkıştırmak yerine bir gün önceden netleştirmek, o günü çok sakinleştiriyor.
İki faktörlü doğrulamada ayrım şu: SMS kodu artık yeni telefona gelir, sorun yok. Ama authenticator uygulamaları hesapta yaşar, cihazda değil. Uygulamanın hesap senkronizasyonu açıksa yeni telefonda aynı hesaba girdiğinizde kodlar kendiliğinden gelir; kapalıysa eski telefondan QR ile aktarmanız gerekir. Bu aktarımı eski telefon elden çıkmadan önce yapmak zorunlu, sonrası yok.
Yeni telefonu doğrulamadan hiçbir şey silinmiyor
Aktarım bitince ekranda "tamamlandı" yazısını görmek beni ikna etmiyor. Sırayla bakıyorum: Galeri'de en son çektiğim fotoğrafın tarihi, Kişiler listesinin uzunluğu, çağrı geçmişinin son kaydı, alarmlar, kayıtlı Wi-Fi ağları, WhatsApp'ta en son konuşmanın durduğu yer, banka uygulamasının girişi, kullandığım authenticator kodları, kablosuz kulaklığın eşleşmesi. Sonra gerçekten bir telefon araması yapıyorum; sesin iki yönde de gittiğini duymak, ekranda yeşil bir işaret görmekten çok daha ikna edici.
Bu kontrol bitene kadar eski telefon açık kalıyor, hatta aynı Wi-Fi'da duruyor. Çünkü yeni cihazda eksik çıkan her şeyin tek kaynağı orası ve o kaynağı tam da en çok gerekli olduğu anda kurutmanın bir anlamı yok. Kendi kuralım basit: bir hafta boyunca "hiçbir şey eksik değil" diyebiliyorsam siliyorum. Ondan önce sildiğimde, geri dönüş yolu ya bulut yedeğinin son anına kadar, ya hiç yok.
Son bir not: eski telefonu masadan kaldırmadan önce onu bir süre daha şarjda tutmakta fayda var. Kapanan bir eski telefon, geçişin bittiği anlamına gelmiyor; sadece elinizdeki yedeği kapattığınız anlamına geliyor.