Depolama ekranındaki 'Diğer' kategorisinde aslında ne var?

Depolama ekranındaki "Diğer" kategorisi elle boşaltılabilecek bir klasör değildir. Orada toplanan şey, Windows'un hangi uygulamaya ya da hangi kullanıcı klasörüne ait olduğunu güvenle söyleyemediği dosyaların toplamıdır; bir kısmı sistem dosyasıdır, bir kısmı da programların kendi veri klasörlerine yazdığı şeylerdir. Bu yüzden çubukta en büyük dilim çoğu zaman "Diğer" olsa bile, o dilimin üstüne gitmek yerine önce diğer dilimlerin ne olduğunu ve hangisinin geri geldiğini bilmek gerekir. Çünkü çubuktaki her parça aynı yerde temizlenmiyor ve bir kısmı kendiliğinden geri geliyor.

Ayarlar > Sistem > Depolama'yı açtığımda gözüm önce çubuğun uzunluğuna gitmiyor. Altındaki listeye bakıyorum: Uygulamalar ve özellikler, Belgeler, Resimler, Diğer, Geçici dosyalar. Her satırın sağında bir sayı var; bazılarının solunda ise küçücük bir onay kutusu duruyor.

Sen de aynı ekranı açtıysan, şu kutulara bir bak. Bu yazının geri kalanını anlamanın anahtarı orada: kutu varsa Windows o dosyaları yeniden üretebileceğini biliyor, kutu yoksa karşında ya senin kendi dosyaların var ya da Windows'un kendi işine yarayan bir şey. Bir satıra tıkladığında ne göreceğini de bu ayrım belirliyor.

Geçici dosyalar: onay kutusu olan taraf

Geçici dosyalar satırına girdiğimde karşıma tanıdık isimler çıkıyor: Geri Dönüşüm Klasörü, Windows Update temizliği, Teslim İyileştirme Dosyaları, Küçük Resimler. Hepsini işaretleyip temizleyebiliyorum, çünkü bunlar bir işi bitmiş dosyalar. Güncelleme paketi kurulmuş, küçük resim üretilmiş, teslim iyileştirme önbelleği komşu bilgisayarlara hizmetini vermiş.

Ama burada diğerlerinden ayrı duran bir satır var: Geri Dönüşüm Klasörü. Onu aynı kefeye koymam. Oraya zaten bir kere "sil" demişsin; kutu şimdi ikinci onay gibi çalışıyor. İçinden geri almak istediğin bir şey varsa önce geri al, sonra boşalt. Boşalttıktan sonra o dosya senin için yok, orada bir orta yol kalmıyor. Windows Update artıkları ve küçük resimler içinse tersi geçerli: silindiği anda değil ama bir sonraki güncellemede, bir sonraki klasör görüntülemesinde yeniden oluşurlar. Yani bu satırı temizlemek gerçek bir kazanç sağlar, kalıcı bir kazanç değildir.

İndirilenler ve kişisel klasörler: geri gelmeyen taraf

Belgeler, Resimler, Videolar, Müzik ve İndirilenler satırlarında onay kutusu yok. İndirilenler'in listede geçici dosyalara komşu durması kafa karıştırıcı, çünkü Windows orayı silmeyi teklif ediyor. Teklif etmesi geçici olduğu anlamına gelmiyor.

Burayı bir kere boşalttığımda o dosyalar geri gelmiyor. Geçici dosyalarda "nasılsa yeniden oluşur" diyebiliyorum, İndirilenler'de diyemiyorum. Üstelik depolama ekranındaki özet bana dosya adlarını göstermiyor, sadece toplamı söylüyor. Bu yüzden İndirilenler'e girmeden önce klasörü ayrı bir pencerede açıp içine bakıyorum: içeride bir fatura, bir kurulum dosyası, bir iş evrakı varsa toplam sayının hiçbir anlamı kalmıyor.

"Diğer"in içinde gerçekte ne var

"Diğer" satırına tıkladığımda beni bir alt liste karşılıyor ama orada onay kutusu yok, sadece boyutlar var. Sebebi basit: Windows bu dosyaları kategorilere oturtamıyor.

Bende en sık gördüğüm şeyler şunlar oluyor: kök dizine bırakılmış büyük dosyalar, programların kendi veri klasörlerine yazdığı içerikler, hiçbir kullanıcı klasörüne düşmeyen uygulama önbellekleri ve sistemin kendi bileşenlerinden artakalanlar. Yani bu kova, tek bir klasöre karşılık gelmiyor.

Bu yüzden "Diğer'i boşaltmanın bir yolu yok" demek doğru olur. Yolu yok, çünkü ortada boşaltılacak tek bir klasör yok. C:Windows ya da Program Files altına elle girmek de çözüm değil; orada sildiğin tek bir dosya, ertesi gün açılmayan bir program ya da yarım kalmış bir güncelleme demek ve bu tarafta bir geri dönüş yolu yok.

Bir de şunu fark ettim: temizlik yaptıktan sonra "Diğer"in sayısı hemen değişmiyor. Windows bu ölçümü tembel güncelliyor, bazen birkaç dakika, bazen ekranı yeniden açana kadar beklemen gerekiyor. Sayı oynamıyor diye tekrar tekrar temizlemeye çalışmak boşuna.

"Diğer" zaman zaman kendi kendine de küçülür. Windows güncelleme artıklarını bir süre sonra temizler; sen hiçbir şey yapmadan o rakam düşer. Sonra yeni bir oyun kurarsın, büyük bir program güncellersin, bir şeyi kök dizine kaydedersin ve yeniden büyür. Kendi haline bırakıldığında dalgalanması normal.

Bu satırı gerçekten küçültmek istiyorsan yapılabilecek şey, kullanmadığın programları Uygulamalar ve özellikler üzerinden kaldırmak. O zaman programın kendi klasörü ve yanında getirdiği veriler birlikte gider. Ama bu bile "Diğer"i sıfırlamaz, sadece bir kısmını yer.

Eski Windows kurulumu: kendi kendine giden satır

Sürüm güncellemesi geldikten sonra listede "Eski Windows kurulumu" diye bir satır belirir. Bu, geri dönmek isteyenler için bir süre tutulur; varsayılan olarak on gün kadar durur ve Windows onu sonra kendisi siler. Yani acele edilecek bir şey değil, kendiliğinden çözülen bir şey. Bu satırı görüp paniğe kapılmak yerine, gerçekten geri dönmek isteyip istemediğine karar vermek yeterli.

Barın aynı yere dönmemesi için Depolama Algılama

Ayarlar > Sistem > Depolama ekranının üst kısmında Depolama Algılama anahtarı var. Açtığımda Windows geçici dosyaları ve Geri Dönüşüm Klasörü'nü bir zamanlamaya göre kendi boşaltıyor. Böylece ayda bir aynı ekrana gelip aynı kutuları işaretlemek zorunda kalmıyorum; çubuk doluyor ama aynı yerden dolmuyor.

Bu anahtarı açmadan önce altındaki seçenekleri okuyorum, çünkü neyin ne sıklıkla silineceği orada yazıyor. Beni tek duraksatan şey, indirilenler klasörüne dokunan bir seçenek: varsayılan olarak kapalı geliyor ve açık bırakılırsa oradaki dosyalar geri gelmez. Az önce anlattığım ayrım orada da geçerli, o yüzden o seçeneği bilerek açıyorum, kazara değil.

Elle dokunmadan önce sorduğum tek soru

Bir satıra bakıp tek bir soru soruyorum: bu dosya geri gelir mi?

Geri geliyorsa ve yanında kutu varsa, işaretleyip geçiyorum. Geri gelmiyorsa, önce klasörü açıp içine bakıyorum. Cevabı bilmiyorsam, dokunmuyorum. Çubuk yine dolar, dolması da normal; Windows çalışırken sürekli dosya üretir. Önemli olan çubuğun ne kadar dolduğu değil, hangi dilimin dolduğunu bilmek.