Windows 11'e geçtiyseniz başlangıç uygulamaları artık iki ekranda

Windows 11'de bir başlangıç uygulamasını kapatmak hâlâ tek bir anahtardır, ama o anahtarın durduğu yer artık iki ayrı ekran: Görev Yöneticisi'nin "Başlangıç uygulamaları" listesi ve Ayarlar > Uygulamalar > Başlangıç sayfası. İkisi de aynı durumu yazar; birinden kapattığınız satırı diğerinde de kapalı görürsünüz. Değişen şey listenin içeriği değil, listenin size söylediğidir. Windows 10'da tek adresi olan bu ayar Windows 11'de ikiye bölündüğü ve Görev Yöneticisi'nin sekmeleri de yan tarafa taşındığı için, eski tarifleri izleyen biri çoğu zaman doğru ayarı yanlış ekranda arıyor.

Windows 10'da alışkanlığım şuydu: Ctrl+Shift+Esc'ye basar, üstte yatay duran sekme şeridinden "Başlangıç"a geçer, sağ alt köşedeki "Devre dışı bırak" düğmesine basardım. Yükseltmeden sonra aynı tuşlara bastığımda karşıma üstünde hiç sekme olmayan bir pencere çıktı. Sol kenarda ince bir çubuk, tepesinde üç çizgili bir simge vardı. O simgeye bastığımda isimler ortaya döküldü: İşlemler, Performans, Uygulama geçmişi, Başlangıç uygulamaları. Liste yerindeydi, adı da aynıydı; sadece yer değiştirmişti. Sağ alttaki düğme de yoktu; bir satıra sağ tıklayınca açılan menüde "Devre dışı bırak" çıktı.

O günden sonra menüyü değil kelimeyi aramaya başladım. Görev Yöneticisi'nde sekme şeridi yoksa çizgili simgeye, Ayarlar'da sol kolondaki Uygulamalar başlığının altına bakıyorum. İkisinde de yoksa büyük olasılıkla Windows 10 için yazılmış bir tarif okuyorum.

Aynı liste, iki farklı kapı

Şunu net söyleyeyim: bu iki ekran birbirinin alternatifi değil, aynı kaydın iki yüzü. Ayarlar tarafında bir anahtarı kapattığımda Görev Yöneticisi'ni açtığımda satırın Durum sütununda "Devre dışı" yazıyordu; tersini yaptığımda da Ayarlar'daki anahtar kendiliğinden kapanmış görünüyordu. Arada beklemek, yenilemek, pencereyi kapatıp açmak gerekmedi. Yani "hangisi geçerli" diye bir soru yok. Soru şu: hangisi bana daha çok şey söylüyor?

Ayarlar > Uygulamalar > Başlangıç sayfasını açtığınızda elinizde tek bir sütun var: uygulamanın adı ve karşısında bir anahtar. Açık ya da kapalı, o kadar. Kimin yayımladığı yazmıyor, sistemin açılışına ne kadar yük bindirdiği yazmıyor. Oysa Görev Yöneticisi'ndeki Başlangıç uygulamaları listesinde Ad, Yayımcı, Durum ve Başlangıç etkisi sütunları yan yana duruyor. "Bu satır tanımadığım bir yayımcıdan mı geliyor, yoksa bilgisayarla birlikte gelen bir şey mi" sorusunun cevabı yalnızca birinde var. "Bu program açılışı yavaşlatıyor mu" sorusunun cevabı da öyle.

Bu yüzden karar verirken Görev Yöneticisi'nden, sadece uygulamak için Ayarlar'dan gidiyorum. Kapatacağım şey zaten belliyse Ayarlar iki tıkla işi bitiriyor. Ne olduğunu bilmediğim bir satır gördüğümde ise Ayarlar bana hiçbir şey anlatmıyor; oradan Görev Yöneticisi'ne geçiyorum.

Peki neden iki tane?

Bunun gerekçesini resmî olarak bilmiyorum, kimse de bana sormadı. Ama pratikte şöyle işliyor: Ayarlar, çoğu kullanıcının aradığı tek şeyi veriyor, yani kapatma düğmesini. Görev Yöneticisi ise eski işini yapmaya devam ediyor. Windows 10'da bu listenin başka bir kapısı yoktu; şimdi var. Ben bunu bir eksiklik gibi değil, bir kısayol gibi okumayı tercih ediyorum. Tek dikkat edilecek şey, kolay kapının daha az bilgi verdiğini unutmamak.

Yükseltilmiş makinelerde bir de ad sorunu var

Temiz kurulum yapılmış bir Windows 11'de menüler kendi adlarıyla duruyor. Ama Windows 10 üzerine yükseltme yapılmış makinelerde bazı sayfaların adı değişmiş olarak geliyor. En çok takıldığım yer burasıydı: Eski tarifler "Ayarlar > Uygulamalar > Uygulamalar ve özellikler" diyordu, bende o isimde bir satır yoktu. Meğer aynı sayfa "Yüklü uygulamalar" adıyla duruyormuş. Yani menü silinmemiş, sadece etiketi değişmiş.

Bunun bir yan etkisi var: "Yüklü uygulamalar" sayfasının içinde sekmeler arasında "Başlangıç" arayan çok kişi var. Oysa Başlangıç, o sayfanın içinde bir sekme değil; sol kolonda onun kardeşi olarak duran ayrı bir sayfa. Birini açıp diğerini içinde aradığınızda bulamamanızın sebebi bu. Sayfanın gövdesinde gezmek yerine sol kolona bakmak çok daha hızlı sonuç veriyor.

Ayarlar tarafının göstermediği satırlar

Karşılaştığım bir sınır da şu: iki liste her zaman aynı uzunlukta olmuyor. Görev Yöneticisi'nde gördüğüm birkaç satırı Ayarlar'ın Başlangıç sayfasında bulamadığım oldu. Bunların büyük kısmı, Başlangıç klasörüne kısayol bırakmış programlardı; yani kendini kayıt defteri üzerinden değil, klasik kısayol yöntemiyle açılışa ekleyenler. Görev Yöneticisi onları da listeliyor, Ayarlar listelemiyor. O klasörü görmek isterseniz Win+R'ye basıp shell:startup yazmanız yeterli; kendi kullanıcı hesabınızın Başlangıç klasörü açılır.

Bir de hesap meselesi var. Kapatma durumu kullanıcı hesabına bağlı tutuluyor. Aynı bilgisayarda başka bir hesapla oturum açtığınızda, oradaki liste o hesabın kendi durumunu gösteriyor. Yani "kapattım ama yine açılıyor" dediğiniz şey bazen, aynı programın başka bir kullanıcı altında hâlâ açık olmasıdır. Bu durumda ilk bakılacak yer, hangi hesapla oturum açtığınız.

Kısaca nereye bakmalı

• Görev Yöneticisi'nde: Ctrl+Shift+Esc, sol kenardaki çizgili simge (yan panel daraltılmışsa), ardından Başlangıç uygulamaları. Kapatmak için satıra sağ tıklayın.
• Ayarlar'da: Ayarlar > Uygulamalar > Başlangıç. Kapatmak için satırın karşısındaki anahtarı çevirin.
• Yükseltilmiş bir makinede eski isimleri arıyorsanız: "Uygulamalar ve özellikler" yerine "Yüklü uygulamalar" yazıyor olabilir. Aynı sayfadır.
• Aradığınız satır iki yerde de yoksa: Başlangıç klasörüne bırakılmış kısayollar Ayarlar'da görünmez, Görev Yöneticisi'nde görünür.
• Ayarlar'da anahtarı kapattığınız hâlde program yine açılıyorsa: önce başka bir kullanıcı hesabıyla mı oturum açtığınıza, sonra programın kendini yeniden açılışa ekleyip eklemediğine bakın.

Hangisini kullanacağınızı bilmiyorsanız kararı kolaylaştıran şey şu: kapatacağınız satırın ne olduğunu biliyorsanız Ayarlar, bilmiyorsanız Görev Yöneticisi. İkisi aynı anahtarı çevirdiği için yanlış kapıdan girmek diye bir şey yok; sadece birinde listenin yanında yazan bilgiler eksik kalıyor.